Mediaopvoeding in de klas

Als leerkracht kan je je leerlingen bewustmaken van voorgaande risico's. Je kan hen bijvoorbeeld uitleggen dat beeldmateriaal gemakkelijk zonder hun toestemming verspreid kanworden.

Dit volstaat echter niet. Het is belangrijk dat we kinderen en jongeren ook leren nadenken over waar hun eigen grenzen en die van anderen liggen. En dat deze grenzen kunnen verschillen, bijvoorbeeld voor meisjes en voor jongens.

We dienen hen dus enkele regels aan te leren voor communicatie op het internet. Een cursus 'Netetiquette', waarin respect, kritische zin en aandacht voor privacy centraal staan.

Hier vind je een overzicht van zaken die je kan aankaarten in een les over veilig internetgebruik.

1.    Maak van je leerlingen kritische internetgebruikers

• Vertel dat MSN-gesprekken, foto's en webcambeelden opgeslagen en verspreid kunnen worden. En dat het heel moeilijk is ze weer van internet te krijgen.
• Maak hen duidelijk dat niet iedereen op het internet is wie ze beweren te zijn. Ook volwassenen met seksuele bedoelingen maken gebruik van internet.
• Help hen om te onderscheiden en te begrijpen wie ze wel en niet kunnen vertrouwen. Een verdachte chatter is bijvoorbeeld iemand die je wachtwoord probeert te raden of je chatvriendschap geheim wil houden.
• Maak hen ervan bewust dat er veel onwaarheden op het web staan. Ook over seks.
• Leg hen uit dat expliciete pornografische beelden fantasiebeelden zijn, en dat alles daarin draait om lust en genot. Leg uit dat seks ook een uiting van liefde kan zijn, tussen twee gelijkwaardige partners.
• Maak hen duidelijk dat de media vaak een eenzijdig beeld ophangen van mannen en vrouwen. Dat de vrouw er vaak wordt afgeschilderd als ondergeschikt aan de man, terwijl dit in werkelijkheid niet zo is.

• Lees meer informatie over het behandelen van kritische zin in de klas.

2.    Leer je leerlingen om grenzen aan te geven, te herkennen en te respecteren

• Maak hen duidelijk dat als ze iets niet willen, ze dat ook niet hoeven te doen. Ook niet als anderen dat 'hot' of 'cool' zouden vinden, of negatief zouden reageren op een weigering.
• Leer hen 'nee' te zeggen en weg te klikken als iemand hen 'benadert' op een manier die ze niet prettig vinden.
• Moedig hen aan om gebeurtenissen die hen slecht doen voelen te delen met iemand die ze vertrouwen.
• Maak hen duidelijk dat seksuele grenzen verschillen. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen tussen jongens en meisjes in de beleving van seksueel getinte ervaringen op internet.
• Leer hen dat bepaalde zaken (bv. porno) voor sommige mensen aanstootgevend zijn of verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden. Je mag dit dus niet zomaar doorsturen.
• Maak hen ervan bewust dat ook op internet niets anoniem is. Als iemand iets niet wil, moet je dat respecteren, het gebruik van dwang of chantage is uit den boze.

• Vertel dat je geen beelden van iemand mag doorgeven zonder toestemming van de persoon in kwestie. Zeker geen naaktfoto's: het is niet alleen kwetsend, maar ook strafbaar.

• Lees meer informatie om het thema respect en internet te behandelen in uw lessen.

3.    Maak duidelijke afspraken met je leerlingen over internetgebruik

• Waarschuw hen voor de risico's van een persoonlijke ontmoeting. Als ze afspreken nemen ze best een vriend mee en doen ze dit best op een openbare plaats waar er veel mensen zijn.
• Leer hen om ongewenste pagina's weg te klikken.
• Zeg hen dat ze er met iemand over moeten praten als ze iets gezien of meegemaakt hebben waar ze zich ongemakkelijk bij voelen.
• Spreek af dat ze geen foto's en filmpjes op het internet plaatsen, waar ze later spijt van zouden kunnen krijgen, of die als een seksuele uitnodiging geïnterpreteerd kunnen worden.
• Leg hen uit waarom ze nooit telefoonnummers en adressen aan onbekenden mogen doorgeven.